De privé klinieken: Van criminele bedreiging naar grootste maatjes

Staar

    Stel u bent een kwieke oude dame van 78 jaar. U hebt nog een goede gezondheid; u kunt goed meekomen; u hebt gezonde kinderen en schatten van kleinkinderen, die dol op u zijn.  Uw levensverwachting is misschien nog wel tien jaar, misschien zelfs nog langer. Wat wilt u nog meer?  Welnu, u hebt één probleem: u bent blind als gevolg van staar (cataract). Nu zult u zeggen: 'daar is toch goed wat een te doen met een kleine, poliklinische operatie? '

    Dat is ook zo, maar de wachtlijsten voor staaroperaties waren in de ziekenhuizen als gevolg van de budgetsystematiek (en wat eufemistisch genoemd werd 'aanbodsturing'- in werkelijkheid altijd 'aanbodbeperking') opgelopen tot méér dan twee jaar. Maar misschien bent u over twee jaar wel dood (dat is het goedkoopst) en toch wilt u uw kleinkinderen nog kunnen zien. Is dat egoïstisch? Het zij zo. Vervolgens hoort u dat u in een privé kliniek volgende week geholpen kunt worden. Dat wordt zelfs door de verzekering vergoed, dus wat is er tegen? U besluit naar de privé-kliniek te gaan, en drie weken later ziet u alles weer scherp.   

    Zo simpel lag het echter niet. Lange tijd was de overheid van mening dat de privé-klinieken misdadig waren, omdat zij het kostendeel van de operatie bij de patiënt of de verzekering in rekening brachten, en dat mogen volgens de wet alleen de ziekenhuizen doen. Bovendien zijn de privé-klinieken ongrijpbaar omdat zij niet onder de budgetteringssystematiek van de overheid vallen; zij hebben immers geen z.g.n. 'medewerkerovereenkomst' en zij hoeven geen 'productieafspraken' te maken. Toch hebben die privé klinieken ook operatiekamers en personeelsleden die geld kosten. 

Misdrijf

    Dit was dus in de ogen van de overheid een 'misdrijf', omdat het willens en wetens door die klinieken gedaan werd. Twee rechercheurs van de Economische Controle Dienst (ECD), de heren J.P.M. Kok en W.O. Cavalini, werden op pad gestuurd, en na twee jaar ploegen konden deze heren vol trots  aan hun opdrachtgevers mededelen dat zij erin geslaagd waren vast te stellen dat hier sprake was van een misdrijf. Het jaarverslag van de Economische Controle Dienst vermeldt dan ook vol trots en niet zonder zelfingenomenheid: die medische specialisten zijn oplichters; wij als ECD hebben vastgesteld dat er voor vele miljoenen wordt gefraudeerd. De rechercheurs waren er rotsvast van overtuigd dat zij deze strafzaak zouden winnen; het was immers wettelijk zo klaar als een klontje, en die privé klinieken werden alleen maar gerund door zakenmensen, die alleen maar uit waren op eigen gewin. Hoe verwerpelijk. Zo kwam het ook in de persberichten en na enig fluisterwerk van de ambtenaren in de krant. En passant werd minister Borst door de ECD wijsgemaakt dat die fraude steeds maar toenam, dat zij het werk niet meer aankonden, en dat er daarom meer personeel moest komen. De minister gaf daaraan direct gehoor en breidde het aantal opsporingsambtenaren weer fors uit.

De rechtszaak

    Toch is deze zaak voor het OM (openbaar ministerie) en voor VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) uitgelopen op een fiasco: de rechter bepaalde dat het een merkwaardige zaak was dat kosten die ook in privé klinieken gemaakt worden niet mochten worden doorberekend, en gaf het COTG (Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg, nu omgedoopt tot College Tarieven Gezondheidszorg) de opdracht een berekening te maken voor de kostendelen van de privé-klinieken. Het COTG gaf daaraan in eerste instantie echter zonder argumentatie geen gehoor. Waarschijnlijk hadden ze het 'te druk', en bovendien: 'wie is die man eigenlijk wel, en wat denkt hij wel; wij zijn niet bij hem in dienst'.  Echter, na een dwangbevel, één dag voordat de termijn  afliep bepaalde het COTG zonder verdere onderbouwing dat de kostendelen van de privé-klinieken gelijk gesteld konden worden met 60 % van de kostendelen van ziekenhuizen.

Daar namen de privé-klinieken echter geen genoegen mee. Tot en met de Hoge Raad hebben zij dit uitgevochten, een kostbare juridische strijd van vele jaren: een operatielamp in een privé kliniek is even duur als in een ziekenhuis. De Hoge Raad gaf ze na vele jaren vechten met terugwerkende kracht gelijk, haalde daarmee een streep door het gehele budgetteringsbeleid van de overheid en zette de deur voor de privé-klinieken wijd open. Op de dag na deze uitspraak schreef het COTG aan het ministerie van VWS  dat zij als gevolg van deze uitspraak geen wettelijke grip meer konden hebben op de alsmaar stijgende kosten van de gezondheidszorg; dat hen daartoe wegens dit desastreus verlopen vonnis de instrumenten uit handen genomen waren. 

If you can't beat them, join them 

Er wordt wel eens gesteld dat minister Borst de privé klinieken mogelijk heeft gemaakt; niets is minder waar; dat hebben ze zelf gedaan. Het ministerie van VWS is verantwoordelijk voor het strafrechterlijk onderzoek tegen de privé-klinieken, leidend tot de vele jaren durende en kostbare rechtszaken die het openbaar ministerie uiteindelijk  jammerlijk verloren heeft.

Direct na de uitspraak van de Hoge Raad moet toenmalig minister Borst gedacht hebben: als je ze niet kunt verslaan, haal ze dan binnen met tromgeroffel, en verkondig vervolgens plotseling dat de privé-klinieken de grootste bondgenoten geworden zijn in het wegwerken van de wachtlijsten in de gezondheidszorg: iedere patiënt die in een privé-kliniek geholpen wordt, kan immers van de wachtlijst van het ziekenhuis af. Een omslag in het gedachtegoed van 180 graden!  Hoe moet dat dan moet met de budgettering  en de kosten van de gezondheidszorg? En waarom hebben privé klinieken geen productieafspraken en niet te maken met de budgettering, terwijl dat wel geldt voor ziekenhuizen? Wie het weet mag het zeggen.  

Van Privé-klinieken naar 'ZBC's

De overheid is van mening dat het woord 'privé-klinieken' een nogal negatieve bijklank heeft. Het zou de suggestie wekken dat het de personen die daar werkzaam zijn te doen is om het verdienen van geld, en dat wordt door die overheid als verwerpelijk in de gezondheidszorg beschouwd. Vandaar dat ze er het acroniem 'ZBC': Zelfstandige Behandel Centra voor hebben bedacht. Inmiddels lijkt er wel een omslag plaats te vinden: ZBC's worden nu door de overheid zelfs binnen de muren van ziekenhuizen toegestaan! Ze kunnen er toch niet omheen dat de verstikkende regelgeving van de overheid in het recente verleden, afkomstig van het soort mensen als staatssecretaris Hendriks en mevrouw Gardeniers uitgelopen zijn op een fiasco.

Binnenkort:

De mislukking van de Boeremaklinieken; verkeerd getimed. Met informatie over mensen als Anton Dreesmann, de uroloog Boerema, de anesthesist Bart van Boheemen.

Een explosie van initiatieven zoals de 'Alant vrouw' kliniek, uitgaande van Utrecht, en de pogingen te komen tot privé-IVF klinieken.

'Zestienhoven' als uitlaatklep voor de productieproblemen van ziekenhuizen. Medisch specialisten die- met behoud van hun budget- uitwijken naar deze privé-kliniek omdat het ziekenhuis niet in staat is hen voldoende operatie-capaciteit te bieden.

 CAM Jansen, juli 2002

Please send mail to keesj@rdgg.nl with questions or comments about this Web- Site

Disclaimer:This information is not intended as a substitute for medical advice of physicians. The reader should regularly consult a physician in matters relating to his or her health and particularly with respect to any symptoms that may require diagnosis or medical attention.

© Stichting Medische Voortplanting Voorburg. This material is copyright protected; improper or unauthorized use is an infringement of copyright-laws and is an actionable offense. Original information from this Web-site can only be used if the source is clearly cited.