Het nageslacht na IVF of ICSI

Er is erg veel angst geweest over het nageslacht  van IVF en ICSI ouders. Regelmatig doken- en duiken- berichten op die de indruk geven dat er meer kans op aangeboren afwijkingen of kanker zou zijn. Zo zijn bv. congenitale hartafwijkingen⁸ en bv. hypospadie^10,12,13, (een kleine, corrigeerbare afwijking aan de penis), maar ook zeer zelden optredende aandoeningen zoals het Beckwith- Wiedemann syndroom(BWS)^4,11 en het Angelman's syndroom³ in verband gebracht met IVF. 

Ook is gesuggereerd dat er vaker  een retinoblastoom (een aandoening met vaak een erfelijke vatbaarheid ) bij IVF kinderen zou optreden. De ontstaanswijze daarvan, en het verband met IVF is volstrekt onduidelijk, en inmiddels is dit bericht al geruime tijd ontkracht.

Op zich is het noodzakelijk dat dit soort bevindingen gepubliceerd worden. Het zijn echter wel stuk voor stuk schoolvoorbeelden van: ik heb een paar IVF kinderen gezien die iets hebben; laat ik eens kijken of dat op het totaal aantal kinderen ten opzichte van de normale populatie statistisch significant verschillend is. Het probleem is echter dat als men de 5e percentiel als grens neemt voor een 'statistisch significant' verschil, er van tienduizend ziekten er 500 zullen zijn waar puur op grond van het toeval een zogenaamd 'statistisch significant verschil' gevonden wordt, en waar er dus helemaal geen verband is. Juist bij zeer zeldzame ziektes zal dit vaker voorkomen omdat die meestal geconcentreerd zijn in centra, en de onderzoeker zodra er een cluster is deze statistische bewerking zal kunnen uitvoeren. De andere kant van de kromme komt uiteraard nooit aan bod: 'ik heb geen enkel IVF kind gezien met een zeldzame aandoening; hoe zou dat komen?' 

Alle grote epidemiologische studies leveren op dat na IVF de kans op aangeboren afwijkingen vergelijkbaar is met die van natuurlijk ontstane kinderen. Bij ICSI kan er overigens wel een gering verschil zijn t.o.v. de natuurlijke populatie. In ieder geval is zeker dat de kans op onvruchtbaarheid (wegens slecht zaad) van mannelijk nageslacht na ICSI vergroot is. zie daarvoor de pagina's ICSI ex malis eligere en Update van ICSI

Wel is er recent een grote epidemiologische studie uit Zweden verschenen waar een iets toegenomen risico op aangeboren afwijkingen werd vastgesteld, niet als gevolg van de techniek zelf maar als gevolg van de parenterale karakteristieken: als de vader een operatie heeft ondergaan omdat de zaadballen niet zijn ingedaald, heeft een zoon daar ook een verhoogde kans op. Voorts kwamen in deze studie enkele zeer  zeldzame specifieke aandoeningen iets vaker voor⁶.

Ook zijn er volstrekt geen aanwijzingen dat de IVF en ICSI kinderen meer kans op kanker in de kinderleeftijd hebben. Een Australische studie leverde geen aanwijzingen op², en in een grote studie uit Nederland werden bij 9479 IVF kinderen 7 gevallen van kinderkanker geconstateerd (alle kankers samen; 0,07 % ), tegenover 9 gevallen bij 7521 kinderen in de controlegroep (0,12%)⁷ Als het risico op retinoblastoom 5 tot 7 x vergroot is zou men in deze groep 3 gevallen hebben mogen verwachten. Er was er echter niet één. Uiteraard zijn de aantallen veel te klein om er iets zinnigs over te zeggen, maar het soort persberichten zoals nu weer uitgegeven door de Lancet kunnen wel leiden tot ongerechtvaardigde onrust bij ouders van IVF kinderen.

Zie ook kanker? en de Omega studie

1 Anthony S, Buitendijk SE, Dorrepaal CA, Lindner K, Braat DD, den Ouden AL.Congenital malformations in 4224 children conceived after IVF.Hum Reprod. 2002; 17: 2089- 95.

2 Bruinsma F, Venn A, Lancaster P, Speirs A, Healy D. Incidence of cancer in children born after in-vitro fertilization. Hum Reprod. 2000;15: 604- 7.

3 Cox GF, Burger J, Lip V, Mau UA, Sperling K, Wu BL, Horsthemke B. Intracytoplasmic sperm injection may increase the risk of imprinting defects. Am J Hum Genet. 2002; 71: 162- 4.

4 DeBaun MR, Niemitz EL, Feinberg AP. Association of In Vitro Fertilization with Beckwith-Wiedemann Syndrome and Epigenetic Alterations of LIT1 and H19. Am J Hum Genet. 2003;72: 156- 60.

5 Hansen M, Kurinczuk JJ, Bower C, Webb S.The risk of major birth defects after intracytoplasmic sperm injection and in vitro fertilization. N Engl J Med. 2002; 346: 725- 30.

6. Kallen B, Finnstrom O, Nygren KG, Olausson PO.  In vitro fertilization (IVF) in Sweden: risk for congenital malformations after different IVF methods. Birth Defects Res A Clin Mol Teratol. 2005; 73:162-9.

7 Klip H, Burger CW, de Kraker J, van Leeuwen FE. Risk of cancer in the offspring of women who underwent ovarian stimulation for IVF.Hum Reprod. 2001;16: 2451- 8.

8 Koivurova S, Hartikainen AL, Gissler M, Hemminki E, Sovio U, Jarvelin MR.Neonatal outcome and congenital malformations in children born after in-vitro fertilization.Hum Reprod. 2002;17: 1391- 8

9 Ludwig M, Katalinic A. Malformation rate in fetuses and children conceived after ICSI: results of a prospective cohort study. Reprod Biomed Online. 2002; 5:171- 8.

10 Macnab AJ, Zouves C. Hypospadias after assisted reproduction incorporating in vitro fertilization and gamete intrafallopian transfer.Fertil Steril. 1991; 56: 918- 22.

11 Maher ER, Brueton LA, Bowdin SC, Luharia A, Cooper W, Cole TR, Macdonald F, Sampson JR, Barratt CL, Reik W, Hawkins MM. Beckwith-Wiedemann syndrome and assisted reproduction technology (ART). J Med Genet. 2003;40: 62- 4.

12 Silver RI.What is the etiology of hypospadias? A review of recent research.Del Med J. 2000; 72: 343- 7.

13 Silver RI, Rodriguez R, Chang TS, Gearhart JP. In vitro fertilization is associated with an increased risk of hypospadias. J Urol. 1999;16: 1954- 7.

14 Wennerholm UB, Bergh C, Hamberger L, Lundin K, Nilsson L, Wikland M, Kallen B.Incidence of congenital malformations in children born after ICSI. Hum Reprod. 2000;15: 944- 8.

Voorburg, CAM Jansen, 24-01-2003

Please send mail to keesj@rdgg.nl with questions or comments about this Web- Site

Disclaimer:This information is not intended as a substitute for medical advice of physicians. The reader should regularly consult a physician in matters relating to his or her health and particularly with respect to any symptoms that may require diagnosis or medical attention.

© Stichting Medische Voortplanting Voorburg. This material is copyright protected; improper or unauthorized use is an infringement of copyright-laws and is an actionable offense. Original information from this Web-site can only be used if the source is clearly cited.