Nieuwsmedia

Bij herhaling kunt u in de lekenpers de meest dramatische berichten over medische voortplantingstechnieken lezen. Hoe spectaculairder, hoe meer nieuwswaarde het bericht heeft. Als Richard Seed of Severino Antinori weer eens publiciteit zoeken met de aankondiging dat zij mensen willen klonen of een zwangerschap bij mannen willen verwekken: het komt in de krant en op TV. Vaak wordt er en passant door de nieuwslezer nog even melding gemaakt van technieken zoals IVF of ICSI, alsof deze technieken als zodanig iets te maken zouden hebben met het bericht. Soms wordt ook vermeld dat de berichten afkomstig zijn van medisch wetenschappelijke bladen die een reputatie op te houden hebben, maar zelfs dan wordt het bericht aangedikt.

Daarom is het belangrijk dat u ook meer objectieve informatie krijgt. Op deze pagina's mag u informatie verwachten die nieuwe berichten uit kranten, radio of TV in perspectief zet.

Persberichten: een dankbaar gremium voor de wetenschappelijke bladen

Regelmatig laten wetenschappelijke bladen van naam, zoals de Lancet, de British Medical Journal, Nature en Science vòòr het verschijnen van een artikel een persbericht uitgaan, dat vanwege het spectaculaire karakter gretig door de lekenpers wordt opgepakt. De bedoeling van een persbericht is om de aandacht op een belangwekkende publicatie te vestigen, maar er lijkt zich tegenwoordig een nieuw fenomeen voor te doen. Vroeger was een persbericht naar aanleiding van een wetenschappelijke publicatie ongebruikelijk, tegenwoordig lijkt het eerder regel dan uitzondering. In vroeger tijden duurde het soms maanden voordat een echte wetenschappelijke doorbraak door de lekenpers werd opgepikt en wetenschappers werd dan ook vaak verweten in een 'ivoren toren' te leven.

Nu gaat het anders. Wanneer een persbericht breeduit in de lekenpers verschijnt, betekent dit gratis reclame voor de bladen die meestal met het suffix 'vooraanstaand' worden aangeduid.

Negatieve berichten bijvoorbeeld over ICSI hebben per definitie nieuwswaarde, en het lijkt erop dat de neiging om controversiële artikelen in het betreffende blad te laten verschijnen mede wordt ingegeven door de commerciële belangen die ontegenzeggelijk een rol spelen wanneer een tijdschrift breeduit met naam en toenaam in de lekenpers wordt vermeld. De latere nuancering of zelfs correctie wordt nooit met een persbericht begeleid.

Eigenlijk zou een persbericht pas mogen uitgaan nadat de wetenschappelijke discussie is afgerond, en ook de inhoudelijke kritiek op wetenschappelijke artikelen aan bod is gekomen. Op deze wijze kan worden voorkomen dat deze discussie hetzij onbelicht blijft, hetzij zich via de lekenpers gaat afspelen, en inmiddels- zoals bij ICSI ouders- heeft geleid tot ongerechtvaardigde onrust.

Conclusie

Bovenstaande publiciteit laat in ieder geval één conclusie toe: negatieve berichten worden breed uitgemeten, en leiden vaak tot een reactie van: 'waar zijn ze nu weer mee bezig"? bij hen die een intuïtieve weerstand hebben tegen dit soort moderne technieken en meer in het algemeen tegen vernieuwing. De keerzijde krijgt meestal geen aandacht in de lekenpers.

Spectaculaire berichten worden ook vaak vergezeld van toekomstvisioenen uit het brein van de journalist, waarvoor echter vaak geen enkele wetenschappelijke onderbouwing bestaat.

CAM Jansen, sept 1999

Please send mail to keesj@rdgg.nl with questions or comments about this Web- Site

Disclaimer:This information is not intended as a substitute for medical advice of physicians. The reader should regularly consult a physician in matters relating to his or her health and particularly with respect to any symptoms that may require diagnosis or medical attention.

© Stichting Medische Voortplanting Voorburg. This material is copyright protected; improper or unauthorized use is an infringement of copyright-laws and is an actionable offense. Original information from this Web-site can only be used if the source is clearly cited.