In Vitro Fertilisation
banner 5

Indicaties en voorwaarden voor eiceldonatie

Eiceldonatie is een behandeling waarbij een vrouw (de donor) eicellen afstaat aan een ander, en waarbij deze laatste (de acceptor) de zwangerschap draagt, en na de bevalling het kind opvoedt. Bij de Nederlandse wet is degene die het kind baart de moeder, ongeacht of het kind genetisch van haar is of niet. Deze wet zal ook niet veranderen. Mater Semper Certa est. (De moeder is altijd zeker) en dat zal in de Nederlandse wet ook zo blijven.

Indicaties

Indicaties voor eiceldonatie zijn die situaties waarbij sprake is van een niet fysiologische afwezigheid van eigen eicellen, dan wel van de aanwezigheid van niet bruikbare eigen eicellen:

  • Vrouwen met een premature menopauze. De definitie van een premature menopauze is het optreden van de menopauze voor het veertigste levensjaar. Als medisch is aangetoond dat de vrouw reeds voor haar veertigste jaar de overgang gepasseerd is, en zij dus geen eigen eicellen meer heeft, kan zij in aanmerking komen voor eiceldonatie
  • Vrouwen met niet bruikbare eigen eicellen. Het komt voor dat vrouwen wel eigen eicellen hebben maar dat geen van deze eicellen bruikbaar zijn bij IVF. Het komt voor dat alle eicellen gedegenereerd zijn, of dat alle eicellen chromosomaal afwijkend. Een voorbeeld van het laatste is dragerschap van een het fragile- X syndroom waarbij een dochter 50 % kans heeft op hernieuwd dragerschap, doch een zoon 50 % kans op ernstige multipele afwijkingen met ernstige mentale retardatie en een zeer korte levensverwachting.

Voorzorgsmaatregelen en Uitsluitingscriteria

Wanneer één van de bovenvermelde indicaties bestaat voor patiënten kan aan een behandeling onder de onder vermelde voorwaarden worden begonnen. In principe kan aan een behandeling worden begonnen wanneer de vrouw het veertigste levensjaar nog niet heeft bereikt. Tussen het veertigste en tweeënveertigste kan de behandeling uitsluitend plaatsvinden wanneer aan een aantal voorwaarden is voldaan. Voor de wensvader geldt een leeftijdsbovengrens van vijfenvijftig jaar. Boven die leeftijd van de man kan het paar niet meer in behandeling genomen worden. Voor man en vrouw geldt een leeftijdsondergrens van 25 jaar. De leeftijdsondergrens voor de donor is 22 jaar, de bovengrens 40 jaar. De donor dient ten minste één kind te hebben, en bij voorkeur een voltooid gezin. De donor dient gezond te zijn, en in de familie mogen geen erfelijke ziektes voorkomen die consequenties voor het genetisch nageslacht van de donor zouden kunnen hebben. Er mag geen sprake zijn van commerciële afspraken, hoewel een onkostenvergoeding voor de donor is toegestaan. Alle betrokken partners (donor, acceptor en beider seksuele partners) dienen serologische screening te ondergaan op HBsAg, HIV en TPHA (hepatitis, HIV virus en Lues) Uitgesloten zijn paren waarvan een of meerdere betrokkenen weigeren deel te nemen aan de verplichte screening op hepatitis B, lues en HIV en paren bij wie bij één of beide partners de HIV-test positief is. Bij een positieve HBsAg test wordt behandeling pas aangevangen na eventuele vaccinatie van de partner. Indien de behandeling in combinatie met ICSI dient plaats te vinden kan deze bij een positieve HBsAG test niet worden uitgevoerd. Bij positieve lues serologie wordt dermatologische analyse verricht, en kan de behandeling pas aanvangen na behandeling of indien dragerschap is uitgesloten. Bij een BMI van hetzij donor hetzij acceptor, dan wel beiden boven de 35 wordt gewichtsreductie geadviseerd; behandeling wordt niet aangevangen voordat deze door alle betrokkenen is bereikt.

Beoordeling door Medisch Ethische Toetsings Commissie

Bij de embryowet is vastgelegd dat ieder individuele aanvraag voor eiceldonatie dient te worden beoordeeld door de Medisch Etische Toetsings Commissie (METC). Deze dient na te gaan of de indicatie voldoet, en dient zich er volgens deze wet onder andere van te vergewissen dat de donor uit vrije wil haar eicellen afstaat en niet onder 'morele druk' is gezet. Behandeling kan uitsluitend aanvangen na verkregen schriftelijke toestemming van de METC.