Hoogervorst

Minister Hoogervorst (VVD) van het ministerie van VWS heeft recent voorgesteld dat IVF wegens bezuinigingsoverwegingen uit het pakket dient te worden geschrapt met als argument dat de behandeling ‘niet medisch noodzakelijk is’. Impliciet geeft hij daarmee aan dat de behandeling niet behoort tot reguliere gezondheidszorg, en bovendien introduceert hij daarmee een ongelijkheid: zij die het kunnen betalen kunnen de behandeling op eigen kosten krijgen, zij die het niet kunnen betalen hebben deze mogelijkheid uiteraard niet.

Het opportunisme van de overheid waarmee IVF dan weer wel, dan weer niet tot gezondheidszorg wordt gerekend is verbijsterend: de overheid heeft bij de juridische zaken in het verleden met droge ogen beweerd dat er onder geen beding mag worden afgeweken van het 'solidariteitsprincipe' dat inhoudt dat iedere Nederlander ongeacht inkomen het recht heeft op dezelfde gezondheidsvoorzieningen, en dat er geen verschil mag zijn in behandelingsmodules gebaseerd op financiële achtergrond.

Dat de kosten van de gezondheidszorg de pan uitrijzen is uiteraard bekend, maar dat kan onmogelijk op conto van de IVF geschreven worden: dat maakt 0.03 % van het totale budget uit. Het bedrag van veronderstelde bezuiniging van 54 miljoen dat het CvZ heeft berekend is schromelijk overdreven: er worden landelijk 13000 behandelingen a raison van € 1200 verricht: het gaat hierbij dus in totaal om € 16 miljoen.

Allerlei pogingen van de overheid om te bezuinigen in het verleden hebben averechts gewerkt. Enkele voorbeelden. Als gevolg van het 'plan Gardeniers'- uitsluitend bedoeld om te bezuinigen- moest het Diaconessenhuis Voorburg sluiten, hetgeen uiteindelijk is 'opgelost' via een fusie. Vlak voor de fusie tussen met het Reinier de Graafgasthuis in Delft bedroegen de kosten in het Diaconessenhuis fl 350.- per bed per dag met een voor het ziekenhuis sluitende begroting. Als nu dezelfde patiënt dezelfde behandeling in hetzelfde ziekenhuis krijgt bedragen de kosten per bed per dag meer dan 4 maal zoveel, en binnen enkele jaren is er een explosieve stijging van kosten geweest. Vòòr de fusie kwamen er op de polikliniek gynaecologie in Voorburg op jaarbasis 5500 nieuwe patiënten met 3,3 fte polihulp (dus 1 hulpkracht op 1660 nieuwe patiënten), Delft had 8800 nieuwe patiënten met 13 fte polihulp, dus een hulpkracht op 670 nieuwe patiënten) . Nu is dat 10500 nieuwe patiënten samen met 16 fte, dus een op 660. Voorburg was daarmee vòòr de fusie drie maal zo efficiënt als Delft. De conclusie is onvermijdelijk dat de bezuinigingsplannen van mevrouw Gardeniers hun doel volledig hebben gemist.

IVF is uiteraard kwetsbaar en daarmee makkelijk te schrappen. Slechts een kleine, electoraal niet interessante groep komt voor deze behandeling in aanmerking. De enige reden dat de minister IVF als eerste noemt is omdat het nog steeds geen verstrekking in het ziekenfondspakket is, maar als subsidie vergoed wordt. Hiertoe is intertijd uitsluitend besloten omdat op die wijze het makkelijk geschrapt zou kunnen worden. Echter, slechts enkele maanden geleden nog heeft het CvZ[1] voorgesteld om IVF als normale reguliere verstrekking in plaats van als subsidie in het ziekenfondspakket op te nemen. Dat advies was gebaseerd op het rapport ‘Ruimte voor Rechtvaardigheid, casus IVF’ uitgevoerd in opdracht van het ZonMw[2] programma ‘verdelingsvraagstukken in ruimere zin’ . Het is des te opmerkelijker dat het CvZ nu desgevraagd zonder slag of stoot en blijkbaar onder druk van het ministerie van VWS op dit standpunt schijnt terug te komen.

Wanneer nu door de overheid staande gehouden wordt dat IVF geen gezondheidsvoorziening is, kan evenmin worden staande gehouden worden dat de WTG[3] hierop van kracht is, en kan niet staande gehouden worden dat het COTG[4] hiermee bemoeienis dient te hebben. Zij die op eigen kosten een dergelijke behandeling wensen te ondergaan, kan dat nimmer verboden worden, doch dan dienen zij ook te kunnen kiezen tussen bijvoorbeeld een goedkopere behandeling met minder succeskans of een duurdere behandeling met een betere kans. Dan dient het vrije marktmechanisme op te gaan, waarbij er ook altijd paren zullen zijn die van de behandeling verstoken zullen blijven en kinderloos zullen blijven omdat zij het niet kunnen betalen. Zoveel voor het solidariteitsprincipe dat tot voor kort nog met kracht door de woordvoerders van het CvZ werd gepropageerd.

[1] CvZ: College voor Zorverzekeraars, vroeger genaamd de Ziekenfondsraad.

[2] Zorgonderzoek Nederland en Medische Wetenschappen van de NWO- Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek

[3] Wet Tarieven Gezondheidszorg

[4] COTG: Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg, tegenwoordig geheten CTG: College Tarieven Gezondheidszorg

IVF uit bezuinigingsoverwegingen uit het ziekenfondspakket?