![]() |
De Waarde van testen De betekenis van onderzoeken in de voortplantingsgeneeskunde Inleiding Het klinkt heel simpel: om zwanger te worden heeft de vrouw een eicel nodig, de man een zaadcel, ze moeten bij elkaar kunnen komen; de zaadcel moet de eicel kunnen bevruchten en het embryo moet zich kunnen innestelen. Maar zo simpel is het niet. Als wij zien hoe complex het proces van de vorming van een nieuw mensje is verbaast het ons dat het zo vaak wel lukt. De bedoeling van een test kan tweeërlei zijn: De test kan worden uitgevoerd enerzijds om na te gaan waarom het nog steeds niet is gelukt, en anderzijds om een prognosebepaling voor de toekomst te maken. Het vinden van een oorzaak uit het verleden, of een kansberekening voor de toekomst. In het kader van een onvruchtbaarheidsonderzoek worden er van oudsher allerlei testen gedaan, waarvan u het idee zou kunnen hebben dat deze betekenis hebben om te bepalen wat te doen: handelen of afwachten. Wanneer U als onvruchtbaarheidpatiënt naar het Academisch Ziekenhuis Leiden (nu LUMC) gaat zult u merken dat de post coïtum test (PCT, gemeenschapstest) niet wordt verricht; u zult te horen krijgen dat deze test geen waarde heeft, en dat deze daarom is afgeschaft. U zult horen dat de test wel tot veel meer 'doen' leidt, waarbij dat 'doen' niet tot betere kansen leidt. In de andere universitaire ziekenhuizen, en vele algemene ziekenhuizen wordt deze test echter wel verricht. Hoe zit dat nu: heeft die test nu wel of geen betekenis. In Maastricht zult u te horen krijgen dat als u een positieve chlamydiaserologie heeft, een HSG wel kan worden overgeslagen, want de serologische test zou veel betrouwbaarder zijn in het opsporen van eileiderafwijkingen. Op dezelfde wijze kunt u op vele plaatsen horen dat het bepalen van een hormoononderzoek om een indruk te kunnen krijgen over de reserve aan eicellen zinloos is, omdat de voorspellende waarde onvoldoende is. Hoe zit dat nu? Op deze pagina's zult u een beschouwing kunnen lezen omtrent de waarde van de testen die wij uitvoeren in het kader van een onvruchtbaarheidsonderzoek. Op de buttons aan de zijkant komt een beschrijving van ieder van de testen. U zult zien dat de individuele waarde van ieder van die testen zeer beperkt of afwezig is wanneer men aan de hand van de uitslag van die ene test een voorspelling zou moeten maken van de daaropvolgende maandelijkse zwangerschapskans. Hoeveel mensen werden er na een positieve test zonder behandeling zwanger, en hoeveel na een negatieve test. De PCT is een typisch voorbeeld: dr Guid Oei deed in Leiden onder leiding van Prof Mark Keirse een onderzoek waarin hij keek naar het zwangerschapscijfer bij een positieve en bij een negatieve uitslag. Dit resulteerde in een proefschrift, en dit leidde ook tot persbericht voor de kranten. Het bijzondere aan de discussie die zich daarna afspeelde was dat deze zich voornamelijk in de lekenpers afspeelde, en niet via de geëigende medische literatuur. De betekenis van een positieve chlamydiaserologie (Chlamydia Antistof Titer, CAT) op de maandelijkse zwangerschapskans wordt zwaar overschat. Zowel in het Mekka van de CAT serologie, Maastricht als in het Reinier De Graafgasthuis blijkt dat er geen verschil is in de maandelijkse kans op een kind bij CAT positieven en bij CAT negatieven, eerder het tegendeel Voorspelling van het weer Vruchtbaarheid is echter een te multifactorieel proces om uitsluitend aan de hand van één factor te kunnen worden voorspeld. Het is ongeveer hetzelfde als wanneer u het weer gaat voorspellen uitsluitend op grond van de windrichting. "De wind komt uit het westen dus het zal wel slecht weer worden". Het weer is echter afhankelijk van zoveel meer factoren, zoals het seizoen, de windsnelheid, de vochtigheidsgraad, de mate van bewolking, de barometerstand en ga zo maar door, dat eenieder die dat zou beweren voor naïef zou worden versleten. Alles afschaffen? Het blijkt dan ook dat er geen enkele test in het onvruchtbaarheidsonderzoek in voldoende mate correleert met de daaropvolgende maandelijkse zwangerschapskans. Als dat dus het criterium zou moeten zijn, doen wij er het beste aan om het gehele onderzoek af te schaffen, en gewoon af te wachten. Bovendien wil een vermindering van de maandelijkse kans op zwangerschap in veel gevallen zeggen dat het gewoon wat langer duurt voordat een zelfde groep zwanger is. (zie de pagina "de natuurlijke kans") Of het geheel in perspectief zien? Medewerkers van het KNMI zullen u zeggen dat u het weer beter zult kunt voorspellen als u de beschikking hebt over zoveel mogelijk gegevens die daarop van invloed kunnen zijn. Zo zit het ook bij onvruchtbaarheid. Om een redelijke inschatting te kunnen maken moet men alle testen in perspectief tot elkaar zien. Vaak is het 'een beetje van dit, en een beetje van dat'. Alleen als men een geheel overzicht heeft, kan men een redelijke inschatting maken. Deze pagina's zullen verder worden uitgewerkt. dr CAM Jansen, 13 sept. 1999
|
|
Please send mail to keesj@rdgg.nl with questions or comments about this Web- Site Disclaimer:This information is not intended as a substitute for medical advice of physicians. The reader should regularly consult a physician in matters relating to his or her health and particularly with respect to any symptoms that may require diagnosis or medical attention. © Stichting Medische Voortplanting Voorburg. This material is copyright protected; improper or unauthorized use is an infringement of copyright-laws and is an actionable offense. Original information from this Web-site can only be used if the source is clearly cited. |